Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Έρευνα SPI: Σκέψεις γύρω από την εξεταστική



Γράφει ο Γιάννης Γεωργιάδης

Αυτή τη φορά μιλά το κοινό: τι το απασχολεί και ενδέχεται να επηρεάζει σημαντικά την απόδοσή του; Είναι κάτι που μπορούμε να δούμε όλοι ή μόνο «τα μάτια της ψυχής»; Μια έρευνα γύρω από την εξεταστική αναλύει τις επιδόσεις των φοιτητών και τους πιθανούς παράγοντες.

Η Εξεταστική αποτελεί ένα ζήτημα βασικό, αν όχι με πρωταρχικό ρόλο, στην πορεία ενός φοιτητή εντός του πανεπιστημιακού χώρου. Ωστόσο, το πώς βιώνει ο καθένας την κάθε Εξεταστική είναι τελείως διαφορετικό* δεν υπάρχει κάποιος που να μπορεί να αποτυπώσει όλους τους εξεταζόμενους χωρίς έρευνα- ειδάλλως μιλάμε για «πεφωτισμένο ηλίθιο» [sic].

Προτού ξεκινήσει η ανάλυση των απαντήσεων, θα θέλαμε ως SPI να ευχαριστήσουμε όσους συμμετείχαν στην έρευνα προκειμένου να συγκεντρωθεί έστω κάποιο υλικό. Η συμμετοχή σημειώθηκε κυρίως από τα τμήματα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ και το τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών του ΠΑΠΕΙ, ενώ ακολουθούν η Νομική ΕΚΠΑ, το τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, η Ιατρική και το Οικονομικό του ΕΚΠΑ, τι τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του ΔΠΘ, το τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής του ΠΑΔΑ και το τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Αξίζει να επισημανθεί πως πάνω από τους μισούς συμμετέχοντες βρίσκονται στα «μέσα» των σπουδών τους (Β’-Γ’ Έτος), γεγονός που δίνει μία, θα λέγαμε, έμπειρη εικόνα, δεδομένου του ότι έχουν συμμετάσχει τουλάχιστον σε 4 υποχρεωτικές εξεταστικές περιόδους.

Η αναλογία μαθημάτων και επιτυχίας δείχνει πως η προσπάθεια των φοιτητών «αξίζει τον κόπο». Με το 50% να εξετάστηκε (για αυτό το εξάμηνο) σε 5 μαθήματα, ενώ το υπόλοιπο 25% να εξετάστηκε σε 8 (!), σε μέσο όρο «επιτυχίας» (όπως την αποτυπώσατε) οι φοιτητές σημείωσαν ένα 3,45/5, γεγονός που ξεπερνά φανερά το Μέτρια και βαίνει στο Πολύ Καλά. Με το «3» να θεωρείται το «Μέτρια», οι περισσότεροι επέλεξαν αυτό και το «4», ενώ επόμενη επιλογή ήταν το «Άριστα» (ήτοι, το «5»). Αυτό βέβαια δεν είναι αυταπάτη: τα 2/5 της έρευνας δήλωσαν πως την επιτυχία τους τη βλέπει ο κοινωνικός τους περίγυρος, δηλαδή φίλοι, συγγενείς και συνεργάτες. Ωστόσο, κοντά σε αυτό το ποσοστό βρίσκεται ένα 35% που θεωρεί πως μονάχα οι ίδιοι οι εξεταζόμενοι βλέπουν την επιτυχία τους, χωρίς να την αναγνωρίζει κάποιος άλλος. Παρ’ όλα αυτά, οι μέθοδοι εξέτασης φαίνεται να είναι αρκετά (όχι πλήρως), αποτελεσματικοί, με το ½ να βαθμολογεί με «4» στα «5» και τον μέσο όρο να υπολογίζεται στο 3.4 στα 5.

Και εδώ, θεωρώ, πως μπαίνουμε στο πιο σημαντικό στοιχείο της έρευνας: αν κάτι φταίει είτε γιατί το «Πολύ Καλά δεν είναι «Άριστα» είτε γιατί θεωρούμε πως είναι κάτι τέτοιο. Οι παράγοντες που μας επηρέασαν στην εξεταστική Ιουνίου-Ιουλίου 2026 φαίνεται να είναι περισσότερο εσωτερικοί (3/4 του δείγματος) παρά εξωτερικοί (60%). Στους τελευταίους παράγοντες, την πρώτη θέση κατέχουν οι υψηλές θερμοκρασίες και η μικρή χρονική περίοδος στο εύρος της οποίας επιλέγεται να ορισθούν οι ώρες και οι ημερομηνίες των εξετάσεων. Άλλες επιλογές υπήρξαν το πλήθος των μαθημάτων, ο όγκος της ύλης αλλά και κάτι παράδοξο: η ύλη να μην ανακοινώνεται καθώς αποτελούσε «πνευματικό δικαίωμα». Την ευθύνη για όποιον «εξωγενή» (του σώματος) παράγοντα προκάλεσε πίεση κυρίως έριξαν οι φοιτητές στο πανεπιστήμιο, το οποίο συγκέντρωσε πάνω από τις μισές επιλογές, ενώ άλλοι υπέθεσαν τον ίδιο τους τον εαυτό ως υπαίτιο. Μάλιστα, για το κωμικό της υπόθεσης, υπήρξε και η δήλωση πως η κοινοβουλευτική παράταξη της Νέας Δημοκρατίας ευθύνεται για τους εξωτερικούς παράγοντες, γεγονός που δε μπορούμε να λάβουμε υπόψιν.

Οι εσωτερικοί παράγοντες έχουν ενδιαφέρουν και μαρτυρούν το γιατί το «Εγώ» είναι επιλογή σε αμφότερους τους παράγοντες. Πίεση στο οικογενειακό περιβάλλον, τοξικότητα μεταξύ των κοινωνικών συναναστροφών, διαταραχή στην οργάνωση και τη συγκέντρωση, εργασιακή πίεση: όλα αυτά κλονίζουν την αυτοεκτίμηση, την αυτοπεποίθηση και την αναγνώριση των δυνατοτήτων μας. Μάλιστα, για έναν/μία φίλο/η της σελίδας μας, ίσως η αυτοεκτίμηση να συνδέεται και με τη θρησκεία του/της, επικαλούμενος/η την εξαφάνιση επαφής με το θείο. Ωστόσο, για αυτό, δεν ευθύνεται το ίδιο το θείο...κάποιος θα απαντήσει: «συν Αθηνά και χείρα κίνει». Η διαταραχή οργάνωσης ήταν απότοκο της πρακτικής άσκησης για μία μερίδα των φοιτητών, ενώ η επιθυμία μεταγραφής σε άλλη σχολή με 10% και η αναζήτηση εργασίας λόγω διαφορετικής υπηκοότητας μας θυμίζουν περισσότερο ρεαλιστικά γεγονότα που όμως κι αυτά προκαλούν εσωτερικό άγχος ή stress, όπως μία απάντηση υποδεικνύει. Επομένως, με τέτοια αποτελέσματα, η έλλειψη αυτοεκτίμησης φανερώνει και ποιός είναι ο αρμόδιος: το 30% της έρευνας επιρρίπτει ευθύνες στον εαυτό του, με το μισό ή/και λιγότερο (10-15%) να λαμβάνουν το οικογενειακό περιβάλλον, το εργασιακό και οι φίλοι-οι παρέες. Παρόμοια ποσοστά συγκεντρώνουν, επίσης, το πανεπιστήμιο και η επιλογή του να μην φταίει κανείς.

Στις παρακάτω παραγράφους θα σας δώσουμε κάποιους πολύ καλούς τρόπους αντιμετώπισης που οι φοιτητές πρότειναν, αλλά και συμβουλές που μπορούμε να δώσουμε στους πρωτοετείς του 2026-27:

– Πανεπιστημιακή υποστήριξη
– Πιο ουσιαστική καθοδήγηση στην ύλη και στον τρόπο μελέτης, περισσότερος χρόνος ανάμεσα στα εξεταζόμενα μαθήματα του εκάστοτε εξαμήνου
– Πιο ήρεμη διαχείριση πιεστικών καταστάσεων
– Στο πρόβλημα με τους καθηγητές η κουβέντα και τα επιχειρήματα δεν έπιασαν ούτε βρέθηκε άλλη λύση πέρα από την αξιολόγηση στο τέλος του εξαμήνου. Στο πρόβλημα με το φιλικό περιβάλλον, το καλύτερο είναι σε περιόδους εξεταστικής να προσπαθούμε να τηρούμε σειρά προτεραιότητας όσο γίνεται σε αυτά που μας απασχολούν: πρώτα η εξεταστική και μετά οτιδήποτε άλλο όσο είναι δυνατόν για τα καλύτερα αποτελέσματα!
– Να είμαι προσηλωμένος αποκλειστικά σε αυτό που κάνω
– Να ξεκινήσω νωρίτερα το διάβασα
– Πιο σαφείς οδηγίες από τους καθηγητές

⟶ 2 πράγματα. 1) Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στους φίλους που θα επιλέξετε να έχετε.σε όλη τη διάρκεια των σπουδών σας. 2) Να διαβάζετε τα μαθήματα σας με αναλυτικότητα ! Καλές σπουδές.
⟶ Συγκέντρωση, στοχοθεσία, εμπιστοσύνη στο πλάνο και τα όνειρα σας ενεργή παρουσία στις παραδόσεις, ευχαριστηθείτε την σχολή σας, παλέψατε γι’ αυτό ήρθε η ώρα να το απολαύσετε!
⟶ Το διάβασμα για την εξεταστική δεν είναι κάτι τρέλα δύσκολο θέλει απλά ψυχραιμία σωστή προετοιμασία και μέτρο (δεν χρειάζεται να πάθουμε υπερκόπωση για να περάσουμε ένα μάθημα)
⟶ Οργανωμένο διάβασμα αρκετό χρόνο πριν την αρχή της εξεταστικής
⟶ Να βρουν τη μέθοδο διαβάσματος που ταιριάζει στους ίδιους και να προσέχουν αρκετά για τυχόν «σος» που δίνουν οι καθηγητές
⟶ Να είναι δραστήριοι και να εξελίσσονται τόσο προσωπικά όσο και σε σχέση με το αντικείμενο των σπουδών τους!
⟶ Τα μαθήματα μικρών εξαμήνων να τα ξεψαχνίζουν και ν τα μαθαίνουν καλά. Οι βαθμοί θα έρθουν. Το σημαντικό είναι οι γνώσεις.
⟶ Να πηγαίνετε στις διαλέξεις
⟶ Να έχουν μεθοδικότητα στον τρόπο εργασίας τους και να επικοινωνούν με τους καθηγητές

Για το τέλος, θέλω (ως αρθρογράφος αυτού του πορίσματος) να υπογραμμίσω μία απάντηση, ώστε να γράψω έναν μικρό επίλογο:

⟶ Μάλλον να προσέχουν πως πολιτεύονται διότι οι φοιτητικές παρατάξεις εδώ ασπάζονται ακραίες ιδεολογίες που δεν έχουν σχέση με την υγιή, φιλελεύθερη δημοκρατία

Ορισμένες απαντήσεις είχαν υπόνοιες για συγκεκριμένες παρατάξεις. Όντως, η υγιής δημοκρατία είναι σημαντική και, για του λόγου το αληθές, πιο πολύ υπογραμμίζεται ο σεβασμός στην ελευθερία έκφρασης σε συζητήσεις που καλούν πλήθος απόψεων. Το SPI, εδώ και ενάμησι χρόνο, καταγράφει την παραβίαση αυτή. Όμως, δεν είναι αυτό κάτι το οποίο απασχολεί ακόμα τους νέους εισακτέους μας. Τα βασικά εφόδιά σας σάς τα έχουν προσφέρει οι συνάδελφοί σας παραπάνω. Απολαύστε τα χρόνια των σπουδών βάσει όσων διαβάζετε παραπάνω.

Και να θυμάστε: για να ενημερώνεστε και να προσέχετε, ή έστω για να καταλαβαίνετε πότε τελικά βγαίνετε από το όριο, παρακολουθείτε τις ειδήσεις του SPI. 

Σχόλια

Δημοφιλή Κείμενα

Επανέκδοση αδειών για ιδιωτικά πανεπιστήμια: Το τέλος μιας σύντομης μάχης ή η αρχή ενός μακροσκελούς πολέμου;

Γράφει ο Μάνος Κόκκινος Το πρόσφατο νομικό αδιέξοδο γύρω από την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων ανέδειξε με τρόπο παραδειγματικό τις παθογένειες του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Συγκεκριμένα αφήνει την κυβέρνηση να αυτοπαρουσιαστεί όχι ως ένα όργανο εκσυγχρονισμού αλλά ως ένας μηχανισμός με βλέψη την επιτάχυνση των διαδικασιών χωρίς έγνοια για την λειτουργικότητα. Ταυτόχρονα όμως η αντιπολίτευση αδυνατεί να δράσει συντονισμένα με παλιές αποφάσεις και ασάφειες στις θέσεις των κομμάτων να εμποδίζουν την αναχαίτιση των κυβερνητικών ενεργειών.  Έπειτα από προσφυγή του καθηγητού της Νομικής σχολής Αθηνών Π. Λαζαράτο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το εν λόγω ΣτΕ προέβη στην ακύρωση των αδειών λειτουργίας τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η απόφαση αυτή, η οποία ακύρωσε τη διοικητική πράξη ίδρυσης τριών παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών πανεπιστημίων, δεν στρέφεται κατά της συνταγματικότητας του νόμου Πιερρακάκη. Αντιθέτως διατήρησε μια αποστασιοποιημένη στάση, και εστίασε σε συγκεκριμένες...

«Η ακροδεξιά παγίδα της Gen Z»

Γράφει η Μαρία Καραντινάκη Τα τελευταία χρόνια η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη είναι όλο και πιο συχνό φαινόμενο. Το target group 18-24 στις ευρωεκλογές, αλλά και στις εθνικές εκλογές των ευρωπαϊκών χωρών, φαίνεται να στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τη δεξιά. Είδαμε την άνοδο του Rassemblement National στη Γαλλία, του Vox στην Ισπανία και του AfD στη Γερμανία.  Αυτό αυτόματα αναιρεί την αντίληψη πως η νεολαία είναι «από τη φύση της» ριζοσπαστική και θα φέρει την αλλαγή στον κόσμο. Τι κάνει όμως τους νέους να στρέφονται προς τις δεξιές αντιλήψεις και εκλογικές επιλογές; Κατά πόσο η προπαγάνδα αποτελεί τη φύση του προβλήματος (όπως πάντοτε γίνεται ιστορικά) και κατά πόσο οι ίδιοι οι νέοι στρέφονται αυτόβουλα προς αυτή; Η άνοδος της ακροδεξιάς κυρίως στις νεανικές ηλικίες αποδεικνύει πως η συστημική απογοήτευση, αντί να μεταβάλλεται σε αριστερή χειραφέτηση, καταλήγει σε συντηρητική και αντιδραστική ψήφο. Ο λόγος της κοινωνικής προπαγάνδας εξηγείται με την οικονομική κατάστασ...

Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας;

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ SPI ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ Γράφει η Μαρία Καραντινάκη Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας; Ενόψει της εξεταστικής, και της κατάστασης άγχους που επικρατεί μέσα στις αίθουσες εν ώρα της εξέτασης, ήρθε στο μυαλό μου το κατά πόσο η διαδικασία τόσο της εξεταστικής αλλά και του τρόπου εξέτασης μας βάζει σε ένα βαθύτερο κοινωνικοπολιτικό στόχαστρο. Πώς η εξεταστική ως ένα «πειθαρχικό μέσο» αντικρούει τη χαρά της μάθησης και έρχεται σε αντίθεση με την όλη φιλοσοφία της ακαδημαϊκής μάθησης; Για όλους μας οι περίοδοι της εξεταστικής είναι μια μορφή «φοιτητικού βασάνου». Το πανεπιστήμιο υποτίθεται πως είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης, αμφισβήτησης και στοχασμού. Στην πραγματικότητα όμως, η εξεταστική δίνει ένα δυνατό σοκ ρεαλισμού στην ρομαντική σκοπιά της στοχαστικής φιλοσοφίας της μάθησης. Στην εξεταστική τα πράγματα λειτουργούν σε μια γραμμή παραγωγής. Τα έδρανα απομακρυσμένα, επιτηρητές συνεχώς να ελέγχουν για τη σωστή λειτ...

Κρατική υποχρηματοδότηση ή εσωτερική κακοδιαχείριση; Πού οφείλονται οι παθογένειες των ελληνικών ΑΕΙ;

Γράφει η Νεφέλη Αναστασοπούλου-Ζωντανού Εξοπλισμός δεκαπενταετίας, εγκαταλελειμμένες εστίες, πτώσεις σοβάδων και φοιτητές που κάθονται στο πάτωμα ενός αμφιθεάτρου χωρίς κλιματισμό είναι μερικές τυπικές εικόνες σε ένα ελληνικό ΑΕΙ.  Παρατηρούμε ένα αξιοσημείωτο παράδοξο: ιδρύματα με υψηλές θέσεις σε παγκόσμιες κατατάξεις που διακρίνονται διεθνώς για το ερευνητικό τους έργο διατηρούν τις επιδόσεις τους σχεδόν αποκλειστικά χάρη στην ατομική προσπάθεια των ανθρώπων τους παρά σε δομική υποστήριξη. Σε ποιους παράγοντες οφείλονται αυτές οι χρόνιες παθογένειες; Τι διαστάσεις έχει η υποχρηματοδότηση και τι ευθύνη φέρουν τα ίδια τα ιδρύματα; Όσον αφορά την κρατική μέριμνα, τα δεδομένα είναι σαφή: η Ελλάδα όχι μόνο βρίσκεται στο κάτω άκρο της ΕΕ, αλλά σε πολλές μετρικές αποτελεί ακραίο outlier στον αναπτυγμένο κόσμο.  Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα και τη UNESCO, οι δημόσιες δαπάνες για την ανώτατη εκπαίδευση ανά φοιτητή ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ την περίοδο 2010- 2019 στην Ελλάδα ήτ...

Ελεύθερος πολίτης ή χρήσιμος εργαζόμενος; Η μεγάλη μετατόπιση της εκπαίδευσης

Γράφει η Νεφέλη Αναστασοπούλου-Ζωντανού Τα πανεπιστήμια ολοένα και περισσότερο υποβιβάζουν ανθρωπιστικές σπουδές προς όφελος «χρήσιμων» πτυχίων, κι εμείς καλούμαστε να απαντήσουμε σε ένα διαχρονικό ερώτημα: ποιος είναι ο πρωταρχικός ρόλος της εκπαίδευσης; Η ιδέα ότι η εκπαίδευση οφείλει να διαμορφώνει τον άνθρωπο ως πολίτη και όχι απλώς εργαζόμενο έχει ρίζες στην αρχαία ελληνική έννοια της «παιδείας»: τη διαμόρφωση χαρακτήρα, κρίσης και αρετής.  Η αντίληψη αυτή θεσμοθετήθηκε στα μεσαιωνικά πανεπιστήμια μέσω των «ελεύθερων τεχνών» (liberal arts): του trivium (γραμματική, ρητορική, λογική) και του quadrivium (αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, αστρονομία). Ο όρος «liberal» παρέπεμπε στην εκπαίδευση του ελεύθερου πολίτη, σε αντιδιαστολή με την τεχνική κατάρτιση των δούλων ή των τεχνικών. Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Wilhelm von Humboldt διατύπωσε το ιδεώδες της Bildung: την ολόπλευρη καλλιέργεια του ατόμου, όχι ως μέσο προς κάποιον εξωτερικό σκοπό ...