Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

52 χρόνια μετά, η πολιτική πρέπει να ξαναβρεί τον ίσκιο της



Γράφει ο Άντρι Ντίσα

Το παρακάτω άρθρο είναι άρθρο γνώμης του συντελεστή και σε καμία περίπτωση δεν συμβαδίζει απαραίτητα με τις συντακτικές αποφάσεις του Student Politics Insighters. 

Η φετινή 52η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η οποία έβαλε τα θεμέλια για το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας που εγκαθιδρύθηκε το 1967, ήταν για τον γράφοντα η αφορμή να συζητήσουμε ξανά, το τι συνιστά μια ορθώς λειτουργική κοινοβουλευτική δημοκρατία. 

Αυτή η συζήτηση νοείται να γίνει έχοντας όλους τους πολιτικούς παίκτες στο ίδιο τραπέζι και στο ίδιο μετερίζι. Πολιτικοί παίκτες νοούνται η κυβέρνηση, η αξιωματική αντιπολίτευση, η ελάσσονα αντιπολίτευση, τα συνδικάτα, οι φοιτητικοί σύλλογοι, τα σωματεία, τα πανεπιστήμια, τα μέσα ενημέρωσης. Αυτοί λογίζονται ως πολιτικοί παίκτες. 

Μόνο που 52 χρόνια μετά, αυτοί οι πολιτικοί παίκτες δεν παίζουν «παιχνίδι» από την ίδια θέση. Η κυβέρνηση έχει πάρει το αλυσοπρίονο αλά Χαβιέρ Μιλέι και «πριονίζει» πρακτικά πολλές από τις εναπομείνασες προστασίες και δικαιώματα που κατοχυρώνει το Σύνταγμα του 1975, όπως τροποποιήθηκε το 2019, όπως το δικαίωμα στο 8ωρο, το πανεπιστημιακό άσυλο, η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης, οι προστασίες απέναντι στην εργοδοτική αυθαιρεσία, το δικαίωμα του συνέρχεσθαι.

Από την άλλη, τόσο η αξιωματική όσο και η ελάσσονα αντιπολίτευση, όχι μόνο εμφανίζονται αλλά και είναι αδύναμες να εφαρμόσουν ένα εναλλακτικό σχέδιο το οποίο να βρίσκει τον κόσμο να συμφωνεί. Ένα σχέδιο που θα βάζει τον αδύναμο στο ίδιο τραπέζι με τον ισχυρό και θα έχει όχι μόνο αγοραστική δύναμη, κάτι που είναι απαραίτητο στο καπιταλιστικό σύστημα, αλλά και την ικανότητα να μπορεί να ασκεί τα δικαιώματά του ως πραγματικά ελεύθερος πολίτης. Ένα σχέδιο που να απαντά στα οξυμένα προβλήματα που υπάρχουν στη παιδεία, την υγεία, τις μεταφορές, τη δικαιοσύνη. 

Για αυτό η Αριστερά και η (Ακρο)Δεξιά πορεύονται με δεκάδες παίκτες σε κάθε πλευρά, αλλά και «μετά Χριστόν προφήτες» όπως οι πρώην πρωθυπουργοί Σαμαράς και Τσίπρας, οι οποίοι ψάχνουν τρόπο να ξαναμπούν σε αυτό το τραπέζι ως συνομιλητές με το σύστημα. 

Και για αυτό επίσης, η Αριστερά με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σιχάθηκε πραγματικά να παρακολουθεί ανθρώπους που εκφράζονται στο όνομά της (ΑΡΑΣ) να ξυλοκοπούν έτερους πολιτικούς αντιπάλους, επειδή απλώς δεν τους πάνε (αναρχικοί στη προκειμένη περίπτωση). Και η άλλοτε ηχηρή και άλλοτε σιωπηλή αποδοκιμασία της πρώτης, τόσο τη Κυριακή όσο και σήμερα Δευτέρα, από την υγιή πλειονότητα των πολιτών, δείχνει ότι και για την Αριστερά ήρθε η ώρα να επιβάλλει τα όριά της στον πολιτικό διάλογο. 

Εν τω μεταξύ, τα συνδικάτα, οι φοιτητικοί σύλλογοι, τα σωματεία και τα πανεπιστήμια, εμφανίζονται πιο αποδυναμωμένα από ποτέ με τις ευλογίες τόσο της κυβέρνησης όσο και των διάφορων «ομάδων» που αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση για τα πιο σημαντικά θέματα που απασχολούν τους φοιτητές ειδικότερα αλλά και τη νέα γενιά γενικότερα. Η όξυνση της καταστολής απέναντι στους φοιτητές, οι διαγραφές, τα πειθαρχικά και η απελευθέρωση «μέσω Λαμίας» της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο συνιστούν την καλύτερη περίπτωση οργής. 

Και τέλος, τα μέσα ενημέρωσης και η δικαιοσύνη, κάνουν το καλύτερο που μπορούν στις περισσότερες περιπτώσεις, ώστε να λειτουργούν ως «βαλβίδες αποσυμπίεσης» της αυξανόμενης οργής των πολιτών για τα πεπραγμένα της κυβέρνησης. Αυτό το είδαμε ειδικά στη πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια της πανδημίας. 

Τώρα, όλο και περισσότερα μέσα ενημέρωσης στέκονται στο ύψος των περιστάσεων αν και αυτό πρέπει να συμβαίνει ανεξαρτήτως χρώματος κυβέρνησης. Η στάση αυτή επιβεβαιώνει όσους μιλούσαν με σκληρή γλώσσα για το γεγονός ότι τα ΜΜΕ δεν έλεγχαν τις κυβερνητικές πολιτικές. 

Αν θέλουμε λοιπόν το μήνυμα του Πολυτεχνείου για «ψωμί, παιδεία, ελευθερία» να πάρει ξανά ουσιαστική υπόσταση, τότε πρέπει το ίδιο το πολιτικό σύστημα να περάσει από το μέτρο που επιθυμεί η κυβέρνηση για τους τομείς της δημόσιας ζωής οι οποίοι δεν υποκλίνονται σε κάθε επικοινωνιακή της κίνηση: την αξιολόγηση. 

 



Σχόλια

Δημοφιλή Κείμενα

Επανέκδοση αδειών για ιδιωτικά πανεπιστήμια: Το τέλος μιας σύντομης μάχης ή η αρχή ενός μακροσκελούς πολέμου;

Γράφει ο Μάνος Κόκκινος Το πρόσφατο νομικό αδιέξοδο γύρω από την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων ανέδειξε με τρόπο παραδειγματικό τις παθογένειες του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Συγκεκριμένα αφήνει την κυβέρνηση να αυτοπαρουσιαστεί όχι ως ένα όργανο εκσυγχρονισμού αλλά ως ένας μηχανισμός με βλέψη την επιτάχυνση των διαδικασιών χωρίς έγνοια για την λειτουργικότητα. Ταυτόχρονα όμως η αντιπολίτευση αδυνατεί να δράσει συντονισμένα με παλιές αποφάσεις και ασάφειες στις θέσεις των κομμάτων να εμποδίζουν την αναχαίτιση των κυβερνητικών ενεργειών.  Έπειτα από προσφυγή του καθηγητού της Νομικής σχολής Αθηνών Π. Λαζαράτο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το εν λόγω ΣτΕ προέβη στην ακύρωση των αδειών λειτουργίας τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η απόφαση αυτή, η οποία ακύρωσε τη διοικητική πράξη ίδρυσης τριών παραρτημάτων ξένων ιδιωτικών πανεπιστημίων, δεν στρέφεται κατά της συνταγματικότητας του νόμου Πιερρακάκη. Αντιθέτως διατήρησε μια αποστασιοποιημένη στάση, και εστίασε σε συγκεκριμένες...

«Η ακροδεξιά παγίδα της Gen Z»

Γράφει η Μαρία Καραντινάκη Τα τελευταία χρόνια η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη είναι όλο και πιο συχνό φαινόμενο. Το target group 18-24 στις ευρωεκλογές, αλλά και στις εθνικές εκλογές των ευρωπαϊκών χωρών, φαίνεται να στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς τη δεξιά. Είδαμε την άνοδο του Rassemblement National στη Γαλλία, του Vox στην Ισπανία και του AfD στη Γερμανία.  Αυτό αυτόματα αναιρεί την αντίληψη πως η νεολαία είναι «από τη φύση της» ριζοσπαστική και θα φέρει την αλλαγή στον κόσμο. Τι κάνει όμως τους νέους να στρέφονται προς τις δεξιές αντιλήψεις και εκλογικές επιλογές; Κατά πόσο η προπαγάνδα αποτελεί τη φύση του προβλήματος (όπως πάντοτε γίνεται ιστορικά) και κατά πόσο οι ίδιοι οι νέοι στρέφονται αυτόβουλα προς αυτή; Η άνοδος της ακροδεξιάς κυρίως στις νεανικές ηλικίες αποδεικνύει πως η συστημική απογοήτευση, αντί να μεταβάλλεται σε αριστερή χειραφέτηση, καταλήγει σε συντηρητική και αντιδραστική ψήφο. Ο λόγος της κοινωνικής προπαγάνδας εξηγείται με την οικονομική κατάστασ...

Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας;

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ SPI ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ Γράφει η Μαρία Καραντινάκη Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας; Ενόψει της εξεταστικής, και της κατάστασης άγχους που επικρατεί μέσα στις αίθουσες εν ώρα της εξέτασης, ήρθε στο μυαλό μου το κατά πόσο η διαδικασία τόσο της εξεταστικής αλλά και του τρόπου εξέτασης μας βάζει σε ένα βαθύτερο κοινωνικοπολιτικό στόχαστρο. Πώς η εξεταστική ως ένα «πειθαρχικό μέσο» αντικρούει τη χαρά της μάθησης και έρχεται σε αντίθεση με την όλη φιλοσοφία της ακαδημαϊκής μάθησης; Για όλους μας οι περίοδοι της εξεταστικής είναι μια μορφή «φοιτητικού βασάνου». Το πανεπιστήμιο υποτίθεται πως είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης, αμφισβήτησης και στοχασμού. Στην πραγματικότητα όμως, η εξεταστική δίνει ένα δυνατό σοκ ρεαλισμού στην ρομαντική σκοπιά της στοχαστικής φιλοσοφίας της μάθησης. Στην εξεταστική τα πράγματα λειτουργούν σε μια γραμμή παραγωγής. Τα έδρανα απομακρυσμένα, επιτηρητές συνεχώς να ελέγχουν για τη σωστή λειτ...

Μείωση ορίου εκλογιμότητας: Ριζοσπαστική πρόταση ή ελλειπής μεταρρύθμιση;

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ SPI ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1975 VOL. 5: ΟΙ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Γράφει ο Μάνος Κόκκινος Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για αναθεώρηση του άρθρου 55, παράγραφος 1, του  Συντάγματος φέρνει ξανά στην επικαιρότητα ένα παλιό ερώτημα: αρκεί η μείωση του ορίου  ηλικίας για το δικαίωμα του εκλέγεσθαι από τα 25 στα 21 έτη, ώστε οι νέοι να αποκτήσουν  ουσιαστική παρουσία στα κέντρα λήψης αποφάσεων; Η πρόταση για αναθεώρηση του άρθρου 55 έχει προκαλέσει αφορμή για πλήθος συζητήσεων καθώς αποτελεί τη σημαντικότερη μεταβολή στο δικαίωμα του εκλέγεσθαι εδώ και πολλές δεκαετίες. Το όριο των 25 ετών για την εκλογή βουλευτή ισχύει στην Ελλάδα ήδη από το 1844 και διατηρήθηκε σε όλες τις μεταγενέστερες συνταγματικές ρυθμίσεις. Η μείωσή του στα 21 θα αποτελούσε τη σημαντικότερη μεταβολή του συγκεκριμένου δικαιώματος από τη συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους. Η αλλαγή έχει σαφές κοινωνικοπολιτικό όφελος. Διευρύνει τον κύκλο των υποψηφίων και επιτρέπει σε φοι...

Ελεύθερος πολίτης ή χρήσιμος εργαζόμενος; Η μεγάλη μετατόπιση της εκπαίδευσης

Γράφει η Νεφέλη Αναστασοπούλου-Ζωντανού Τα πανεπιστήμια ολοένα και περισσότερο υποβιβάζουν ανθρωπιστικές σπουδές προς όφελος «χρήσιμων» πτυχίων, κι εμείς καλούμαστε να απαντήσουμε σε ένα διαχρονικό ερώτημα: ποιος είναι ο πρωταρχικός ρόλος της εκπαίδευσης; Η ιδέα ότι η εκπαίδευση οφείλει να διαμορφώνει τον άνθρωπο ως πολίτη και όχι απλώς εργαζόμενο έχει ρίζες στην αρχαία ελληνική έννοια της «παιδείας»: τη διαμόρφωση χαρακτήρα, κρίσης και αρετής.  Η αντίληψη αυτή θεσμοθετήθηκε στα μεσαιωνικά πανεπιστήμια μέσω των «ελεύθερων τεχνών» (liberal arts): του trivium (γραμματική, ρητορική, λογική) και του quadrivium (αριθμητική, γεωμετρία, μουσική, αστρονομία). Ο όρος «liberal» παρέπεμπε στην εκπαίδευση του ελεύθερου πολίτη, σε αντιδιαστολή με την τεχνική κατάρτιση των δούλων ή των τεχνικών. Στις αρχές του 19ου αιώνα, ο Wilhelm von Humboldt διατύπωσε το ιδεώδες της Bildung: την ολόπλευρη καλλιέργεια του ατόμου, όχι ως μέσο προς κάποιον εξωτερικό σκοπό ...