Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Διαγραφές φοιτητών: Τι παίζει εδώ;


Γράφει ο Γιάννης Γεωργιάδης

Οι διαγραφές των φοιτητών είναι το θέμα του καλοκαιριού για τους φοιτητές. Ο χρόνος περνά, η ΔΕΘ καταφθάνει και δεκάδες φοιτητές σε τμήματα χτυπούν κόκκινο από την αγωνία τους για την παραμονή ή την διαγραφή τους. «Μένουν εδώ» ή «πάνε γι’ άλλες πολιτείες»;

Πολλά διλήμματα έχουν τεθεί στην κοινωνία τα οποία έχουν θέσει σε διχασμό τη χώρα μας. Ο διχασμός δεν είναι για εμάς σπάνιο φαινόμενο, ακόμα και για δευτερεύουσας σημασίας ζητήματα. Σε αυτή την επρίπτωση έχουμε τη διαφωνία για το ζήτημα των «αιώνιων φοιτητών» ή των φοιτητών που ταλαιπωρούνται και δυσκολεύονται να πάρουν πτυχίο. Και οι δύο φράσεις ανήκουν αντίστοιχα στις απόψεις για το αν πρέπει ή δεν πρέπει να διαγραφούν οι φοιτητές. Με μία παράφραση ενός τραγουδιού των The Clash, «Should they stay or should they go»;

Η γενικότερη αναφορά στο ζήτημα των διαγραφών ξεκινά από το 2022. Τότε, εκδόθηκε ο ν. 4957/2022 (ΦΕΚ Α’ 114/22-07-2022), που αποτελεί τον «οργανικό νόμο» των ΑΕΙ. Στο Κεφάλαιο Η’, για τη λειτουργία του Κύκλου Σπουδών, το άρθρο 76 προβλέπει ότι: για προπτυχιακά προγράμματα μικρότερα (ή ίσα) των 8 ακαδημαϊκών, το ανώτατο όριο σπουδών αγγίζει τα ν+2 χρόνια (ήτοι συν 4 ακαδημαϊκά εξάμηνα). Στην περίπτωση που το προπτυχιακό πρόγραμμα ξεπερνά τα 8 εξάμηνα, το ανώτατο όριο σπουδών αγγίζει τα 8 ακαδημαϊκά εξάμηνα (δηλαδή ν+4 έτη). Εξαίρεση αποτελούν και τμήματα που ακολουθούν το «τροπάριο» του ν+ν έτη (ας πούμε: 5 [ελάχιστα] έτη φοίτησης + 5 παραπάνω έτη προς ολοκλήρωση του προπτυχιακού προγράμματος). Μετά το 2022 φτάνουμε στον σάλο που έχει προκληθεί, εν έτει 2025, σχετικά με την οριστικοποίηση της διαγραφής των φοιτητών. Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, συζητά έντονα για τις διαγραφές, ενώ φοιτητικά σχήματα εκφράζουν τη δυσφορία τους για τη στάση της Υπουργού.

Προτού ξεκινήσει η όποια εξέταση του ζητήματος, οφείλεται να επισημανθεί το εξής: η σελίδα και τα άλλα μέσα του «Student Politics Insighters» δεν αποτελούν φερέφωνο κανενός κόμματος. Δεν υπερασπίζεται καμία παράταξη, ούτε εκφράζει (κατά κόρον) γνωμικό. Η κύρια ευθύνη του είναι να ενημερώνει με μία μη στοιχειώδη (αν όχι εμπεριστατωμένη) γνώση τον κόσμο για τις εξελίξεις που περιτριγυρίζουν περισσότερο τους φοιτητές και σε δεύτερη φάση την κοινωνία. Επομένως, η όποια κατηγορία γίνει ενάντια των μελών του SPI (από πολιτική φοιτητική παράταξη/σχήμα) θα πρέπει να είναι βάσιμη και να λαμβάνει υπόψιν το ότι ο συντάκτης του κειμένου είναι, σε επίπεδο παρατάξεων, αμέτοχος. Οι παρακάτω διατυπώσεις βασίζονται στη συμπεριφορά και τις δηλώσεις στις οποίες κάθε κόμμα έχει προβεί. Στην τελική... το SPI δίνει αφορμή στις πολιτικές δυνάμεις των φοιτητών να διευκρινίσουν τη θέση τους.

Ας διευκρινίσουμε, πρωτίστως, το μείζον ζήτημα: γιατί γίνονται αυτές οι διαγραφές; Μία εξήγηση της εφαρμογής δίνουν όσοι τάσσονται υπέρ της: οι διαγραφές γίνονται στο πλαίσιο παροχής θέσεων σε νέους εισερχόμενους που εισήχθησαν στο κάθε τμήμα μέσω των πανελλαδικών εξετάσεων (ή αποτελούν μαθητές του προγράμματος Έρασμος και/ή -όπως λέγεται ότι θα εφαρμοστεί- μέσω του διεθνούς προγράμματος εισαγωγής Μπακαλωρρεά [International Baccalaureate]). Με άλλα λόγια, οι υποστηρικτές των διαγραφών βλέπουν τους φοιτητές που ξεπερνούν ένα διάστημα (προπτυχιακών) σπουδών ως τους «αιώνιους φοιτητές» που «κόβουν» θέσεις, καριέρες και όνειρα από τα παιδιά του μέλλοντος.

Παράλληλα με αυτή την άποψη συνδέονται και άλλες αντιλήψεις. Μία από αυτές είναι το γεγονός ότι η ακαδημαϊκή κατάσταση χρησιμοποιείται σαν ένα μικρό βοήθημα. Συγκεκριμένα, η ενεργή κατάσταση του φοιτητή προσφέρει οικονομικά προνόμια (όπως δωρεάν σίτιση, κοστολογική διευκόλυνση, παροχή εγκαταστάσεων εκγύμνασης [ενίοτε]), όπως επίσης και περιοδική απαλλαγή από την εκτέλεση της στρατιωτικής υποχρέωσης, για τους άρρενες. Μάλιστα, μία μερίδα των πολιτών συμμερίζεται την σκέψη πως άλλοι συνομήλικοι των «αιώνιων φοιτητών» έχουν τουλάχιστον ένα μεταπτυχιακό και εργάζονται για τα προς το ζην (σε αντίθεση με εκείνους, δηλαδή, που κατά κόρον είναι ανενεργοί και εκμεταλλεύονται την ιδιότητα τους).

Σε απάντηση, κατόπιν διαδικτυακού ερωτήματος, προέβη ο Υπουργός πάρα τω Πρωθυπουργώ & Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σχετικά με τις διαγραφές φοιτητών. Στις 30 Ιουλίου δημοσίευσε το 5ο Briefing Πολιτών (στον «Ινσταγράμμο» [Instagram]), στο οποίο εξηγεί πως δεν είναι εφικτό να βρίσκονται στους καταλόγους ως ανενεργοί φοιτητές εισακτέοι ακριβώς μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή άνθρωποι που μπήκαν στα τμήματα τη δεκαετία του 1950 και 1960. Με τη αναφορά του σε αυτό το γεγονός, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στην ανάγκη να προετοιμάσουν τα ΑΕΙ τις έδρες για τους νέους φοιτητές.

Φυσικά, οι επικριτές και η αντιπολίτευση εναντιώνονται στην απόφαση αυτή. Αναλυτικότερα, επικαλούμενοι την «ισότητα», την «ελευθερία», την «ανεξαρτησία» και τη «δικαιοσύνη», υπερασπίζονται τους φοιτητές που η διαδικασία τους αφορά και επιδιώκουν την παραμονή τους. Οι ακραίες τάσεις της αναφερόμενης μερίδας βλέπουν την εφαρμογή ενός επιβλητικού (ή και αντιδημοκρατικού υπό την έννοια παραβίασης των προειρημένων αρχών) νόμου και μία δικτατορική κυβέρνηση, με την αιτιολογία πως παραβιάζονται οι επιθυμίες των νέων και «κόβονται» τα όνειρα και οι (ενδεχομένως επιτυχημένες) σταδιοδρομίες του μέλλοντος. Η αντιπολίτευση αυτή ασκείται κυρίως από τα αριστερά σχήματα, τα οποία (ας φρονηθεί συμβιβαστικώς αποδεχτό) θέλουν την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο έπακρο.

Γενικότερα, η συζήτηση επί του θέματος δεν έχει ολοκληρωθεί. Σ’ αυτό οφείλεται η έλλειψη εναλλακτικών προτάσεων που μπορεί πάνω σε αυτές να επικρατήσει η πολυφωνία και ως εκ τούτου να υφίσταται «κοινός τόπος», ένα κοινό (και συμφωνημένο) πλαίσιο αναφοράς. Αυτό που σίγουρα πρέπει να ξέρει ο κόσμος είναι ότι το SPI θα είναι παρόν σε κάθε στιγμή και θα καλύπτει αλλεπάλληλα το θέμα, προκειμένου ο φοιτητής, ο ακαδημαϊκός, ο εργαζόμενος και ο πολίτης να ενημερώνονται άμεσα για το με τι θα έρθουν αντιμέτωποι.

** Ένα...«υστερόγραφο»: Ο κόσμος τι πιστεύει για το ζήτημα; Έχει εναλλακτικές προτάσεις να δώσει; Μπορεί ο αναγνώστης να μοιραστεί στα «Σχόλια» την άποψή του και να δώσει το έναυσμα για μία πολιτική (προσοχή: όχι κομματική) συζήτηση και μία τελική πορεία της φωνής του λαού. 


Σχόλια

Δημοφιλή Κείμενα

Γενική Συνέλευση Παντείου: Επίθεση εναντίον κυβέρνησης και ΕΜΠ για το Πολυτεχνείο και αντιπαράθεση ΕΑΑΚ και Ελευθεριακού Στεκιού

Γράφει ο Νικόλας Βίτσος Στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε η γενική συνέλευση των φοιτητών. Στη γενική συνέλευση συζητήθηκαν θέματα που αφορούν τη φοιτητική κοινότητα. Η συνέλευση έγινε ενόψει του εορτασμού της επετείου της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Γι' αυτό στη γενική συνέλευση απηύθυναν λόγο αρχικά ένα μέλος του ΔΣ του Συνδέσμου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών, καθώς και ένας επιζών της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.  Οι δύο ομιλητές κάλεσαν τους φοιτητές να συνεχίσουν να αγωνίζονται για τα ιδανικά για τα οποία αγωνίστηκαν και εκείνοι.  Στη συνέλευση τον λόγο πήραν οι φοιτητικές παρατάξεις πλην της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ. Πέρα από τις φοιτητικές παρατάξεις, τον λόγο πήραν, παρά την αντίδραση όλων των παρατάξεων, και άτομα από το Ελευθεριακό Στέκι Παντείου. Πλαίσια κατέθεσαν η ΠΚΣ (89 ψήφοι), τα ΕΑΑΚ (64), η ΠΑΣΠ (64), η ΕΡΑ (19), η ΡΕΒΑΝΣ (9) και οι Αγωνιστικές Κινήσεις (1). ​Η ΠΚΣ κάλεσε τους φοιτητές να τιμήσουν το τριήμερο του Πολυτεχνείου μ...

Το «Εργαλειοποιημένο» Πολυτεχνείο: Πώς γεννήθηκε ο μύθος και γιατί επιμένει

Γράφει ο Μάνος Κόκκινος Κάθε Νοέμβριο, η ελληνική δημόσια σφαίρα επιστρέφει σε έναν κυκλικό καβγά για την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Τα τελευταία χρόνια, όμως, παρατηρείται μια ανησυχητική μετατόπιση: το επίκεντρο της συζήτησης μετακινείται από το «ποια είναι η ιστορική σημασία της εξέγερσης» στο «αν η εξέγερση έχει εργαλειοποιηθεί», και, ακόμη χειρότερα, στο αν έχει στηθεί εξαρχής με πολιτικά κίνητρα. Μια έννοια που ανήκε στην ιστορική κοινωνιολογία μετατράπηκε σε όπλο με το οποίο κάποιοι χτυπούν την ίδια την ύπαρξη του γεγονότος.  Ζητούμενο δεν είναι να ληφθεί θέση σε μια τόσο ατεκμηρίωτη διαφωνία, αλλά να εξεταστούν οι λόγοι για τους οποίους υπάρχει σύγχυση γύρω από το ζήτημα εξ αρχής. Η αφήγηση της «εργαλειοποίησης» δεν έχει μία και μοναδική πηγή. Το πρώτο στρώμα προέρχεται από την εσωτερική αυτοκριτική των ίδιων των συμμετεχόντων. Ήδη το 1976, η αριστερή επιθεώρηση Εργατική Πάλη κατηγορούσε τους μεταρρυθμιστές ότι «έκαναν τον λαό να ξεχάσει την προδοσία τους».  Το 1988, η...

Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας;

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ SPI ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ Γράφει η Μαρία Καραντινάκη Τελικά το πανεπιστήμιο είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης και παιδείας ή ένα πρότυπο πειθαρχίας; Ενόψει της εξεταστικής, και της κατάστασης άγχους που επικρατεί μέσα στις αίθουσες εν ώρα της εξέτασης, ήρθε στο μυαλό μου το κατά πόσο η διαδικασία τόσο της εξεταστικής αλλά και του τρόπου εξέτασης μας βάζει σε ένα βαθύτερο κοινωνικοπολιτικό στόχαστρο. Πώς η εξεταστική ως ένα «πειθαρχικό μέσο» αντικρούει τη χαρά της μάθησης και έρχεται σε αντίθεση με την όλη φιλοσοφία της ακαδημαϊκής μάθησης; Για όλους μας οι περίοδοι της εξεταστικής είναι μια μορφή «φοιτητικού βασάνου». Το πανεπιστήμιο υποτίθεται πως είναι ένας χώρος ελεύθερης σκέψης, αμφισβήτησης και στοχασμού. Στην πραγματικότητα όμως, η εξεταστική δίνει ένα δυνατό σοκ ρεαλισμού στην ρομαντική σκοπιά της στοχαστικής φιλοσοφίας της μάθησης. Στην εξεταστική τα πράγματα λειτουργούν σε μια γραμμή παραγωγής. Τα έδρανα απομακρυσμένα, επιτηρητές συνεχώς να ελέγχουν για τη σωστή λειτ...

Γενικά Συλλαλητήρια 2026.10.21: Παρασκήνιο, Αιτήματα και Αναβρασμός ενόψει Εθνικών Εκλογών

  Από το SPI Newsroom Μεγάλη η σημερινή κινητοποίηση των φοιτητικών συλλόγων και παρατάξεων στο πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στην Αθήνα. Οι Αθηναϊκοί ΦΣ συνεχίζουν ακάθεκτοι να διεκδικούν τα αιτήματά τους για δωρεάν παιδεία, διοργανώνοντας κοινοί συνεναίσι συλλαλητήριο για σήμερα, 21 Οκτωβρίου. Το μέτρο αυτό συμπληρώνει τη διαμαρτυρία που λαμβάνει χώρα στην πλατεία Συντάγματος και περιλαμβάνει στήσιμο σκηνών ως ένδειξη αμετανόητης στάσης έναντι στα μέτρα που αφορούν τις στεγαστικές φορολογικές ανάγκες που αποφασίστηκαν πρόσφατα. Σήμερα, 21 Οκτωβρίου, τα συλλαλητήρια ανά τη χώρα σημείωσαν σημαντική δυναμική. Η ATTACK στα AEI υπογράμμισε τη σημασία των συγκεντρώσεων και φοιτητικών κινητοποιήσεων με την αναφορά της στα αντίστοιχα κινήματα της Αλβανίας (Κίνημα των Φλαμίνγκο), της Γαλλίας, της Βραζιλίας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ινδίας (Κίνημα της Κατσαρίδας). Σχεδόν κάθε «φοιτητούπολη»- Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα, Κομοτηνή, Ρέθυμνο, Βόλος, Χανιά, Ηράκλειο- κάλεσε ...

Το μαθηματικό παράδοξο της κάλπης: Όταν η πλειοψηφία εγγυάται τη λανθασμένη απόφαση

Γράφει η Νεφέλη Αναστασοπούλου-Ζωντανού Είναι η πλειοψηφία πάντα σοφή; Από την «Αλληγορία του Πλοίου» του Πλάτωνα έως τη σύγχρονη θεωρία πιθανοτήτων, τα συμπεράσματα είναι δυσοίωνα. Η δημόσια συζήτηση εστιάζει επανειλημμένα στο φαινόμενο της αποχής από τις εκλογές και στην επιτακτική ανάγκη καταπολέμησής του. Πράγματι, τα ποσοστά αποχής στην Ελλάδα κυμαίνονται συχνά κοντά στο 40%, ξεπερνώντας το 47% τον Ιούνιο του 2023 (ιστορικό αρνητικό ρεκόρ). Μήπως, όμως, το κυρίαρχο αφήγημα «η αποχή είναι πρόβλημα, και πρέπει να πείσουμε τον κόσμο να ψηφίσει» αποτελεί λάθος εστίαση; Κι αυτό γιατί το πιο σημαντικό ερώτημα δεν είναι πόσοι ψηφίζουν, αλλά πόσο ουσιαστικά ψηφίζουν. Την απάντηση σε αυτό επιχειρεί να δώσει το Θεώρημα του Condorcet (1785): όταν κάθε ψηφοφόρος έχει πάνω από 50% πιθανότητα να κάνει τη «σωστή» επιλογή (π.χ. 60%), τότε όσο μεγαλώνει το εκλογικό σώμα, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα η πλειοψηφία να καταλήξει στη σωστή απόφαση. Για παράδειγμα, η πιθανότητα αυτή ανεβαίνει σε 64,8% με...